تبلیغات
مقداد محتشم *وکیل پایه یک دادگستری * 09122593715
مقداد محتشم *وکیل پایه یک دادگستری * 09122593715
 
قالب وبلاگ
نویسندگان
در روابط خانوادگی، اخلاق حرف اول را می‌زند و تا زمانی كه زوجین اصول اخلاقی را در رابطه با یكدیگر رعایت كنند، پای حقوق به میان نخواهد آمد. اما برای حالتی كه روابط خانوادگی از تعادل خارج می‌شود و اختلاف بروز می‌كند، قانون بایدها و نبایدهایی را پیش‌بینی كرده است كه حقوق و تكالیف زن و شوهر را تعیین می‌كند

یكی از این امور، نفقه است كه منحصر به تكلیف شوهر و حق زن محسوب می‌شود و یكی از چندین امتیازی است كه قانون در انحصار حقوق زن پیش‌بینی کرده است. متاسفانه نفقه، گاه مورد سوءاستفاده یكی از زوجین قرار می‌گیرد و منجر به بروز دعوا می‌شود. «حمایت» قصد دارد در دو گزارش متوالی، به بررسی جنبه‌های حقوقی نفقه بپردازد. در اولین گزارش كه در ادامه می‌خوانید، مفهوم نفقه، موضوعاتی كه در این مفهوم قرار می‌گیرد و سایر مسایل، مورد بررسی قرار می‌گیرد. در گزارش بعدی ضمانت‌اجراهای نفقه مورد بررسی قرار خواهد گرفت.


مفهوم نفقه در مقررات ایران

یك وكیل دادگستری در مورد چیستی نفقه، به «حمایت» می‌گوید: از نظر حقوقی، نفقه عبارت از چیزهایی است که شخص برای زندگی به آن احتیاج دارد؛ از قبیل خوراک، پوشاک، مسکن و وسایل منزل. بنفشه كریم‌پور ادامه می‌دهد: نفقه به دو قسمت است؛ نفقه زوجه و نفقه اقارب. این وكیل دادگستری تصریح می‌كند: نفقه زوجه که در اینجا مد نظر است، چنانکه ماده 1107 قانون مدنی بیان می‌کند نفقه عبارت است از مسکن و البسه و غذا و اثاث البیت که به طور متعارف با وضعیت زن متناسب باشد و خادم در صورت عادت زن به داشتن خادم یا احتیاج او به واسطه مرض یا نقصان اعضا.این كارشناس حقوقی در مورد چگونگی پرداخت نفقه تصریح می‌کند: علی‌الاصول می‌بایست نفقه بر مبنای مواردی در ماده 1107 قانون مدنی بر شمرده است، محاسبه و تعیین شود. یعنی هزینه مسکن، البسه، غذا، اثاث‌البیت، پیش‌بینی خادم و امثال آن، بررسی و میزان نفقه تعیین شود. البته محاکم قضایی با ارجاع امر به کارشناسی از طریق کارشناسان رسمی دادگستری یا خبرگان محلی در شهرهای کوچک میزان نفقه را تعیین می‌کند. ولی تا آنجایی که بنده بررسی کرده‌ام و سابقه دارم، ارقام تعیین شده به وسیله‌ کارشناس با هزینه‌های واقعی و میزان نفقه واقعی مطابقت ندارد و شاید آنان مصلحتی، مبالغی را برآورد و تعیین می‌كنند.

 

تكلیف نفقه بعد از طلاق

یک مدرس دانشگاه نیز در مورد موضوعاتی كه در دایره مفهوم نفقه قرار دارد، می‌گوید: نفقه شامل همه نیازهایی است که زن به آن احتیاج دارد، طبق ماده 1107 قانون مدنی نفقه عبارت است از همه نیازهایی که زن متناسب با وضعیتش به آنها احتیاج دارد. مانند: مسکن، خوراک، پوشاک، دارو و خدمتکار در صورت احتیاج و یا عادت به آن.دکتر زهرا داور بیان می‌کند: از آنجایی که مرد رئیس است، می‌تواند نیاز شغلی زن را محدود یا محروم کند و برای رفع احتیاجات زن قانونگذار مرد را ملزم به برآورده کردن این نیازها کرده است. وی توضیح می‌دهد:‌ نفقه عبارت است از همه‌ نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن از قبیل مسکن، البسه، غذا، اثاث منزل و هزینه‌های درمانی و بهداشتی و خادم در صورت عادت یا احتیاج، به واسطه‌ نقصان یا مرض .این مدرس دانشگاه می‌گوید: در قانون مدنی از ماده 1106 به بعد در مورد آن قوانینی آورده شده است. قانون‌گذار می‌گوید نفقه زن با توجه به زندگی كه زن در گذشته داشته، مشخص می‌شود. به طور مثال اگر در خانه پدری خدمتكار داشته، شوهر نیز موظف است برای او خدمت‌كار بگیرد.داور تاكید می‌كند: نفقه جزو دیونی است كه فرد می‌تواند نسبت به گرفتن آن حتی برای زمان‌های گذشته نیز اقدام كند، به طور مثال اگر فرد ثابت كند در 3 سال گذشته شوهر به او نفقه نمی داده، شوهر موظف است نفقه 3 سال گذشته را نیز به زن بپردازد.این حقوقدان در ادامه، در باره نفقه بعد از طلاق و بعد از مرگ بیان می‌كند كه این امر محدود به نفقه ایام عده است که در طلاق مدت آن 3 طهر است، و در اصطلاح متعارف به 3 ماه و 10 روز تعبیر می‌شود. ولی، نفقه وفات در هر حال 4 ماه و 10 روز است و این امر نسبت به تمام زن‌هایی که همسرشان را براثر فوت ازدست می‌دهند، تعلق خواهد‌ داشت و هیچ فرقی بین زن یائسه و باکره نیست. درصورتی که در امرطلاق، مواردی فاقد عده باشد، نفقه‌ای نیز در آن موارد در کار نخواهد بود

 

نفقه اقارب

این مدرس دانشگاه ادامه می‌دهد: از دیگر افرادی كه نفقه به آنها تعلق می‌گیرد اولاد هستند. داور می‌گوید: پدر وظیفه پرداخت نفقه در مورد اولاد را برعهده دارد و در صورت نبودن پدر، پدربزرگ و اگر او نیز نبود پرداخت نفقه در مورد اولاد بر عهده مادر است. همچنین پرداخت نفقه به اقارب نسبی نیز صورت می‌گیرد كه در خط عمودی صعودی یا نزولی قرار می‌گیرند یعنی پدر وظیفه دارد به پسر خود و نوه‌اش و پدرش و پدربزرگ ‌خود نیز نفقه بدهد

 

شرایط منفق و نفقه‌گیرنده

این كارشناس حقوقی در مورد شرایط شخص واجب‌النفقه می‌گوید: قانون می‌گوید فردی مستحق نفقه است كه پولی نداشته باشد و نتواند كار پیدا كند یا توانایی كار كردن را نداشته باشد كه او را تامین كند. وی در مورد شرایط شخص منفق می‌گوید: كسی می‌تواند نفقه بدهد كه وسعش برسد و بر طبق این قوانین، افراد می‌توانند درخواست كنند و نفقه كه شامل مسكن، لباس و پوشاك است را در صورت شرایط لازم بگیرند.

 

بخشش حق نفقه

این كارشناس حقوقی در پاسخ به این سوال كه آیا زن می‌تواند از حق نفقه خود صرف‌نظر كند، می‌گوید: به طور كلی هر چیزی را كه قانون بگوید به فردی تعلق دارد، آن فرد می‌تواند آن را ببخشد؛ بنابراین زن نیز می‌تواند نفقه خود را ببخشد. به طور مثال، در زمان جدایی مشخص می‌شود شوهر دو سال نفقه زن را نداده است و زن می‌تواند نفقه را نخواهد. وی تاكید می‌كند: نكته‌ای كه در این رویه قانون‌گذار مشخص كرده این است كه قانون‌گذار می‌گوید: زمانی كه زن و شوهر با هم زندگی می‌كنند، دلیل بر این است كه شوهر نفقه را پرداخت می‌كند و زن زمانی می‌تواند بگوید مرد نفقه او را نداده كه باهم زندگی نكنند و یا همسر او را از خانه بیرون انداخته باشد

 

بررسی تطبیقی مقررات نفقه

این مدرس دانشگاه خاطرنشان می‌كند: در كشورهای دیگر نیز نفقه زن و اولاد بر عهده همسر است و حتی در بعضی از موارد، ضمانت‌اجرا و مجازات‌های سنگین‌تر از ایران نیز دارند. در مورد كشورهای دیگر نیز با توجه به این كه نفقه تكلیفی است كه در اسلام مشخص شده، به این نتیجه می‌رسیم كه تمام كشورهای اسلامی قوانینی مربوط به نفقه را دارا هستند. اما ضمانت اجرای آن در كشورهای مختلف با توجه به شرایط اقلیمی و نوع زندگی، تفاوت دارد. داور در بررسی تطبیقی میان مقررات نفقه در قانون و فقه می‌گوید: قوانینی كه در كشور ایران وجود دارد، از فقه اقتباس شده‌اند و كاملند. زیرا افراد تا به امروز توانسته‌اند طبق همین قوانین، به حقوق خود مانند نفقه برسند. وی خاطرنشان می‌كند: بهتر است ضمانت‌اجرای این گونه قوانین، سنگین‌تر باشد تا افراد قانون‌گریز نتوانند با استفاده از میانبرهای قانونی‌كه وجود دارد، از اجرای قانون فرار كنند.

 

نقش اخلاق در تقویت بنیان خانواده

این كارشناس حقوقی در انتها به اهمیت رعایت اخلاق در كانون خانواده اشاره می‌كند و به عنوان یك حقوقدان تاكید می‌كند كه مراجعه به دادگاه و استفاده از قوانین، باید به عنوان آخرین راه شناخته شود.وی می گوید: باید تاکید بر بحث کرامت و احترام به انسانیت آدم‌ها باشد. مهم ترین موضوع، در بحث فرهنگ‌سازی است. باید احترام به انسان‌ها را به فرزندانمان بیاموزیم. در صورتی که این موضوع ملکه ذهنمان شود؛ دیگر خشونت و اسیدپاشی معنی نخواهد داشت. داور معتقد است: به فرزندانمان فرهنگ مدارا و احترام را آموزش دهیم. پیغمبر اسلام فلسفه مبعث را اخلاق مطرح می‌کند، تا جلوی بروز بسیاری از این مشکلات گرفته شود. مرد برای اینکه زن مهریه‌اش را ببخشد، او را تحت فشار قرار می‌دهد و یا برعکس زن برای این که مهریه‌اش را تمام و کمال دریافت کند، از ترفندهای گوناگون استفاده می‌کند. این مدرس دانشگاه تاكید می‌كند: مبانی اسلامی ما در این رابطه بسیار قوی است و این مشکلات نشان می‌دهد که مبحث مطالعات خانواده نیاز به یک بررسی مجدد دارد.

 

حدود تكلیف مرد در پرداخت نفقه

یك مشاور حقوقی در مجتمع شهید بهشتی در مورد بایدها و نبایدهای پرداخت نفقه نیز به «حمایت» می‌گوید: نفقه شامل چهار مورد غذا، مسكن، پوشاك و وسایل منزل است و بقیه مواردی كه به ذهن می‌رسد، جزو نفقه نیست. مگر در موارد خاصی كه قانون‌گذار گفته. به طور مثال اگر زن عادت به داشتن خدمه دارد، مرد نیز موظف است برای او خدمه بگیرد.لاله عرب‌زاده توضیح می‌دهد‌: پرداخت نفقه، تكلیف مرد در قبال زن و فرزندان و افراد واجب‌النفقه است كه رابطه نفقه بر اساس الاقرب‌فالاقرب است. یعنی اگر در بین بستگان افرادی باشند كه نتوانند خرج خود را بپردازند، این افراد نیز جزو اقارب باشند، مانند خواهر مادر و پدر. فرد موظف به پرداخت نفقه به آنها می‌شود. از آن جهت كه فرد به همسر یا اقارب نفقه ندهد تفاوت‌هایی نیز وجود دارد. اگر فرد به فرزند خود نفقه ندهد، در نهایت شاید فرزند بتواند اموال او را مصادره كند. اما در واقع فقط مسئولیت حقوقی برای پدر دارد. اما در مورد همسر، شوهر هم از جهت حقوقی و هم از جهت كیفری، مسئولیت‌هایی دارد كه از جهت كیفری برای مرد مجازات در نظر گرفته می‌شود.وی خاطرنشان می‌كند: به طور كلی نفقه در رابطه بین حقوق زن و شوهر تكلیف مرد و حق زن است كه حتی در صورتی كه زن ثروتمند یا شاغل باشد و مرد استطاعت نداشته باشد، این وظیفه از دوش مرد ساقط نخواهد شد. وی خاطرنشان می‌كند: اگر همسر با اختیار خودش از دارایی خود در منزل شوهر خرج كند، نمی‌تواند بخواهد كه این مبلغ به او بازگردانده شود.

 

سخن‌ آخر

با توجه به آنچه كه كارشناسان در گفت‌وگو با «حمایت» مورد تاكید قرار دادند، مرد وظیفه دارد كه نفقه همسر خود را پرداخت كند؛ شاغل بودن، پولدار بودن و... در این تكلیف شوهر هیچ تاثیری ندارد و به هر حال مرد باید از عهده این تكلیف خود برآید. از طرف دیگر باید گفت كه موضوع نفقه البسه، مسكن و تمامی چیزهایی است كه مورد احتیاج زن قرار دارد. بنابراین نمی‌توان نفقه را محدود به برخی نیازها كرد. موضوع دیگری كه كارشناسان بر آن تاكید داشتند، پرداخت نفقه بعد از طلاق و مرگ شوهر است كه در شرایطی زن حق دارد همچنان نفقه را دریافت كند. اما سوالی كه پیش می‌آید این است كه اگر مرد به این تكلیف خود عمل نكرد چه باید كرد. این سوالی است كه پاسخ آن را در گزارشی دیگر در گفت‌وگو با كارشناسان مورد بررسی قرار خواهیم داد.

 

ضمانت‌اجرای پرداخت نفقه

نفقه حق زن و تكلیف شوهر است. مرد باید از عهده این تكلیف خود بر‌آید، در غیر این صورت باید ابزاری وجود داشته باشد كه وی را به انجام آن وادار كند. به ابزاری كه برای وادار كردن مرد برای انجام تكلیف خود به وجود آمده است، ضمانت‌اجرا می‌گویند.

یش از این در گزارشی، مفهوم نفقه و موضوعاتی كه در دایره این مفهوم قرار می‌گیرد، بررسی شد. در این گزارش در گفت‌وگو با كارشناسان به بررسی ضمانت‌اجراهایی می‌پردازیم كه برای الزام زوج به پرداخت نفقه در قوانین و مقررات ما وجود دارد

یک مدرس دانشگاه در گفت‌وگو با "حمایت" به بررسی ضمانت‌اجراهای پرداخت نفقه می‌پردازد و می‌گوید: قانونگذار برای اجرای نفقه دو راهکار حقوقی و جزایی پیش بینی کرده است

دکتر زهرا داور خاطر نشان می‌كند: از نظر حقوقی، اگر مرد نفقه ندهد و کار به دادگاه بکشد، زن می‌تواند دادخواست ترک انفاق شوهر کند، دادگاه شوهر را احضار می‌کند و دلایل پرداخت نکردن نفقه را جویا می‌شود و درنهایت مرد را به پرداخت نفقه ملزم می‌کند. بعد از آن در صورت عدم اجرای حکم مذکور، به ناچار، دادگاه حکم طلاق زن را صادر می کند.

 

دلایل خودداری مرد از پرداخت نفقه

این كارشناس حقوقی درباره اینکه چرا مرد در مواردی از دادن نفقه به زن خودداری می‌کند، ابراز می‌دارد: در 2 صورت این اتفاق روی می‌دهد: اول مربوط به رابطه موضوع تمکین و عدم تمکین است؛ یعنی اگر زن تمکین نکند و ریاست مرد را به رسمیت نشناسد، مرد می‌تواند تقاضای طلاق کند.

داور متذكر می‌شود: باید قبل از آنكه بحث جلوتر رود، این موضوع را متذكر شد كه این موضوعات جزو حریم خصوصی افراد به حساب می‌آید و کاملا مشهود است که انسان‌ها، بی‌دلیل نسبت به هم خشمگین نمی‌شوند و بی دلیل نسبت به هم نافرمانی نمی‌کنند

این كارشناس حقوقی در بیان دومین دلیلی كه زمینه طرح دعوای نفقه را فراهم می‌كند، به ناتوانی مالی مرد اشاره می‌كند و می‌گوید دومین دلیل این است که مرد نه این که نخواهد نفقه پرداخت کند، بلکه نمی‌تواند آن را پرداخت کند. ممکن است مرد فقیر، از کارافتاده یا بیکار باشد و امکان پرداخت نفقه را نداشته باشد.وی پس از بیان 2 دلیلی كه منتهی به طرح دعوای مطالبه نفقه می‌شود، تاكید می‌كند: در هر 2 صورت، ضمانت اجرا صدور حکم طلاق است تا زن بتواند زندگی خود را تامین کند.

 

طلاق، یكی از نتایج احتمالی ترك نفقه

این مدرس دانشگاه به این موضوع اشاره می‌كند كه نپرداختن نفقه ممكن است منجر به طلاق شود. وی خاطرنشان می‌كند: طبق ماده 1129 قانون مدنی، ترک انفاق اگر از طرف شوهر باشد، خواسته یا ناخواسته حکمش، حکم طلاق است، البته باید بگویم که من با این نظر به طورکامل، مخالفم چون به نظر من عجز از پرداخت و ناتوانی، امری متفاوت است، به نظر من در این موارد دولت مسئول است. مطابق قانون اساسی، دولت باید برای حمایت از کانون خانواده، تدابیری بیندیشد و چنین خانواده‌هایی را تامین مالی کند.

 

ضمانت اجرای کیفری عدم نپرداختن نفقه

این استاد دانشگاه ضمانت اجرای نپرداختن مهریه را از نظر جزایی این گونه مورد بررسی قرار می‌دهد: قانونگذار برای جلوگیری از سوء استفاده و استحكام حق نفقه چنین گفته است که، اگر مردی آگاهانه نفقه ندهد و قصد آزار و اذیت داشته باشد، زن می‌تواند از وی شکایت کند و در صورت اثبات، دادگاه مرد را تا 5 ماه زندان می‌کند.

داور خاطرنشان می‌كند: بعد دیگر این است که، با زندان رفتن مرد، نفقه پرداخت نمی‌شود و در ضمن باید دید مردی که به زندان رفته چه دیدگاهی نسبت به همسرش پیدا می‌کند، به طور حتم، این زندگی متلاشی می‌شود و این بر خلاف تحکیم بنیاد خانواده است

وی ادامه می‌دهد: از دیدگاه دیگر، باید به این مبحث توجه کرد، که چه وقتی چنین اهرمی مورد استفاده قرار می‌گیرد، بحث انفاق معمولا به مشکلات خانوادگی برمی‌گردد و ریشه در رفتارهای زن و مرد و همچنین فرهنگ حاکم بر این رفتارها دارد. در قرآن، ما آیه‌های زیبایی در این مورد داریم: (با زنانتان با نیکی و خوبی رفتار کنید) و همچنین می‌فرماید: (اگر نمی‌توانید آنها را حمایت کنید، پس به نیکی رهایشان کنید.) این بحث فرهنگ‌سازی است و دولت باید برای تحکیم خانواده، چاره‌ای بیاندیشد و اقدامات فرهنگی انجام دهد. طبق بند 10 قانون اساسی روابط انسانی، باید براساس معنویات صورت پذیرد نه براساس مبانی مادی.

 

مستمر بودن تكلیف پرداخت نفقه

این مدرس دانشگاه در ادامه به این موضوع اشاره می‌كند كه پرداخت نفقه جنبه مستمر دارددكتر زهرا داور در ادامه خاطرنشان می‌كند: همان‌طور که پیشتر هم گفتم، نفقه عبارت است از: خوراک، پوشاک، وسایل‌خانه و از این قبیل. اینها نیازهای روزمره هر انسانی است، نمی‌توان گفت که زن یک ماه نفقه بگیرد و ماه‌های بعد آن را دریافت نکند، اگر چنین است، پس زن در زمان‌های آتی چه کاری باید انجام دهد.

داور یادآور می‌شود: در تمامی مراحل زندگی زناشویی، پرداخت نفقه ادامه دارد و زن هم می‌تواند برای نفقه زمان گذشته ادعا داشته باشد و هم نسبت به نفقه‌ای که در آینده باید دریافت کند. زیرا مرد به دلیل ریاست خانواده و آن امکانی که برای محدود و محروم کردن زن دارد به طور طبیعی، باید تامین‌کننده نیازهای روزمره و انسانی او باشد. در اولین بند سند ازدواج مطرح می‌شود در صورتی که مرد به مدت 6 ماه نفقه‌ای به زن پرداخت نکند (هر چند که به نظر من 6 ماه هم خیلی زیاد است)، در نظام قضایی می‌تواند از حق طلاق خود استفاده کند، اما واقعیت این است که در صورت درخواست 3 تا 4 ماه هم، در نظام قضایی ما، پی‌گیری این مبحث طول می‌کشد و باید این موضوع را در نظر گرفت که زن در این یکسال چه باید بکند، آیا می‌توان به یک زن گفت که چیزی نخورد، نپوشد، تا دادگاه به پرونده وی رسیدگی کند، در واقع اینها مشکلاتی است که در نظام قضایی ما وجود دارد، به نظر من رفتار انسان‌ها باید بر مبنای انسانیت باشد واز مهریه و نفقه، نباید به عنوان یک اهرم فشار استفاده کرد.

 

اسقاط حق نفقه

این کارشناس حقوقی در ادامه می‌گوید: زمانی پرداخت نفقه ساقط می‌شود که زن بدون مانع مشروع، از تمکین خودداری کند.

داور خاطرنشان می‌كند: مسلما زن هم در برابر مرد وظایفی دارد و نمی‌توان کفه ترازو را به یک طرف سنگین کرد زمانی که زن ریاست شوهر را نمی‌پذیرد و نظام خانواده را به هم می‌ریزد، آیا باز هم باید گفت که نفقه به وی تعلق پذیرد، در مقابل این نافرمانی‌ها و خطاها، به طورطبیعی، قانونگذار واکنش‌هایی را در نظر گرفته است .

وی اشاره می‌کند: براساس ماده 1108 قانون مدنی در عقد دایم نفقه به عهده شوهر است و در عقد موقت بر اساس ماده 1113 قانون مدنی نفقه به عهده مرد نیست، بلکه در صورتی که از شرایط ضمن عقد باشد، پرداخت آن الزامی است

 

محاسبه نققه با ارجاع امر به كارشناسی

یك وكیل دادگستری نیز در گفت‌وگو با «حمایت» در مورد چگونگی محاسبه نفقه در محاكم توضیح می‌‌دهد: محاکم قضایی با ارجاع امر به کارشناسی از طریق کارشناسان رسمی دادگستری یا خبرگان محلی در شهرهای کوچک، میزان نفقه را تعیین می‌کنند. لیکن تا آنجایی که بنده بررسی کرده‌ام و سابقه دارم، ارقام تعیین شده به وسیله‌ کارشناس با هزینه‌های واقعی و میزان نفقه واقعی مطابقت ندارد و شاید آنان مصلحتی مبالغی را برآورد و تعیین می‌كنند.

حامد توسلی جایگاه نفقه در نظام حقوقی قضایی را اینگونه تحلیل می‌کند که هرچند زن می‌تواند متناسب با شئونات خانوادگی دارای شغل باشد و برای خود شغلی انتخاب كند. ولی اولا مجبور به انتخاب شغل نیست، درثانی، چنانچه شغلی هم انتخاب کند، درآمد حاصل از آن شغل به شخص خودش تعلق دارد و چنانچه تمایلی به هزینه کردن آن برای زندگی مشترک نداشته باشد، تکلیفی متوجه او نیست، بلکه مرد مکلف به تامین مایحتاج زندگی بوده است، بنابراین مکلف به پرداخت نفقه زن و فرزندان خود است.

این حقوقدان در ادامه، درباره نفقه بعد از طلاق و بعد از مرگ بیان می‌كند كه این امر محدود به نفقه ایام عده است که در طلاق مدت آن 3 طهر است، و در اصطلاح متعارف به 3 ماه و 10روز تعبیر می‌شود. ولی، نفقه وفات در هر حال 4 ماه و 10 روز است و این امر نسبت به تمام زن‌هایی که همسرشان را براثر فوت ازدست می‌دهند، تعلق خواهد‌داشت و هیچ فرقی بین زن یائسه و باکره نیست درصورتی که در امرطلاق مواردی فاقد عده باشد، در نتیجه نفقه‌ای نیز در آن موارد در کار نخواهد بود

چنان‌كه كارشناسان در گفت‌وگو با «حمایت» تاكیدکردند، در قانون مدنی، قوانین خاص و قانون مجازات اسلامی راهكارهایی برای وادار كردن شوهر به انجام تكلیف پرداخت نفقه وجود دارد؛ به این راهكارها، ضمانت‌اجرای پرداخت نفقه می‌گوییم. مهم ترین ضمانت‌اجراهای پرداخت نفقه در قانون مجازات اسلامی پیش‌بینی شده است.

ماده 642 قانون مجازات اسلامی در این خصوص مقرر می‌كند: هركس با داشتن استطاعت مالی، نفقه زن خود رادر صورت تمكین ندهد، یا از تادیه نفقه سایر اشخاص واجب النفقه امتناع كند، دادگاه او را از 3 ماه و 1 روز تا 5 ماه حبس محكوم می‌كند. در این ماده قانونی، چند شرط برای اجرای حكم زندان وجود دارد. این شرایط به شرح زیر هستند

داشتن استطاعت مالی

خودداری از پرداختن نفقه، در فرض تمكین زن.

در صورتی كه هر یك از شرایط بالا مفقود شود، جرم ترك انفاق محقق نخواهد شد. ضمانت‌اجرای دیگری كه برای نپرداختن نفقه وجود دارد، امكان درخواست طلاق زوجه است. البته دادگاه بدوا با چنین درخواستی موافقت نخواهد كرد. در درجه اول، دادگاه مرد را به پرداخت نفقه الزام می‌كند در صورتی كه الزام زوج به انجام این تكلیف قانونی، امكانپذیر نباشد، به زوجه این امكان داده می‌شود كه تقاضای طلاق كند. باید توجه داشت كه در قوانین ما، طلاق همیشه به دست مرد است و در چنین شرایطی در صورتی كه مرد حاضر به طلاق دادن زن خود نشود، دادگاه از طرف مرد اقدام به طلاق دادن زن خواهد كرد

بدین‌ترتیب مشاهده می‌شود كه اگر مرد تكلیف خود را در پرداختن نفقه انجام ندهد، با استفاده از دو دسته از ضمانت‌اجراهای حقوقی و كیفری، می‌توان وی را به انجام این تكلیف وادار كرد. اما در پایان باز هم باید بر این نكته تاكید و اصرار كرد كه آنچه كانون خانواده را گرم نگه می‌دارد، رعایت اخلاق در خانواده است. قانون و دادگاه، آخرین راهكار است و مربوط به زمانی می‌شود كه امور از دست زوجین خارج شده است. بنابراین توصیه می‌شود كه زوجین با رعایت جوانب اخلاق، جلوی هرگونه دعوای حقوقی در كانون خانواده را بگیرند.

 

منبع : روزنامه حمایت

 




طبقه بندی: بانک مقالات،
[ سه شنبه 16 آبان 1391 ] [ 10:53 ق.ظ ] [ مقداد محتشم ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ


مشعوف و مسرورم از اینکه امداد و توفیقات بی بدیل و لایتناهی الهی یاریگرم شد تا قدم در راهی گذارم که در این راه با کلک خویش احیاء گر حقوق از دست رفته مستحقی باشم که بلحاظ عدم تسلط بر فنون دادرسی از اثبات حق عاجز گردیده و یاری ام نمود تا فریادگر و زبان گویای مظلومی باشم که جور خصم آه ، را در نهادش نهادینه نموده و اینک از خداوند قادر و متعال مسئلت دارم تا قدم و قلمم را در این وادی مواج و پرتلاطم ، استوار و از لغزش و خطا مصون دارد. ان شاالله

آخرین مطالب
لیست آخرین مطالب
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب

  • قالب وبلاگ
  • قالب وبلاگ
  • ضایعات