تبلیغات
مقداد محتشم *وکیل پایه یک دادگستری * 09122593715
مقداد محتشم *وکیل پایه یک دادگستری * 09122593715
 
قالب وبلاگ
نویسندگان

 درگفت‌وگوی"حمایت" با دكتر فیضی‌چكاب استاد دانشگاه علامه طباطبایی مطرح شد؛
الزامات حقوقی شركت‌ها در لایحه جدید تجارت

گروه حقوقی- اگر چه قانون تجارت، به شکل شرکت تجاری اهمیت فراوان داده و تشکیل آن را در صورتی محقق دانسته که در قالبی خاص ریخته شده باشد، اما نباید فراموش کرد که شرکت یک عمل حقوقی است و به این سبب لازم است ماهیت آن شناخته شود؛ به ویژه آنکه در پاره‌ای موارد اشخاص، بدون آنکه شرکتی تشکیل دهند، در عمل به گونه‌ای رفتار می‌کنند که نشان دهند معاملاتی که انجام می‌دهند، برای همه آنها و نفع و زیان معاملات متوجه یک‌یک آن‌ها است، بدون آنکه گاه حتی در این مورد توافق کرده باشن

 در چنین شرایطی باید دید آن عمل حقوقی که به شرکت حیات داده است چیست. به این منظور باید ابتدا به تحلیل عناصر عمل حقوقی ایجادکننده شرکت پرداخت و سپس هدف از ایجاد شرکت میان شرکا که بردن سود است، را بررسی کرد.
شرکت با مسئولیت محدود در حقوق ایران، اولین بار با تصویب قانون تجارت مصوب 1311 وارد قانون‌گذاری شد و در اولین قانون تجارت ایران مصوب 25 دلو 1303 و 12 فروردین1304 پیش‌بینی نشده بود. از تاریخ تصویب این شرکت در حقوق ایران، با وجود استفاده عملی فراوان از این نوع شرکت و به رغم نقص قانون ما در رابطه با آن، قواعد راجع به آن هیچگونه تحول و تغییری نیافته است. در خارج از ایران، شرکت با مسئولیت محدود در اواخر قرن گذشته و به ویژه در اوایل قرن حاضر، وارد قانون‌گذاری اغلب کشورهای غربی شد.
اولین قانونی که از این نوع شرکت به نحو گسترده‌ای یاد کرده است، قانون 29 اوت 1892 آلمان است؛ کشوری که در آن، این نوع شرکت مورد استقبال تجار قرار گرفت و قانون‌گذاری آن از بهترین قانون‌گذاری‌های زمان خود بود. این شرکت که در آلمان مختصرا G.M.B.H. نامیده می‌شود، شرکتی است بین شرکت‌های اشخاص و شرکت‌های سرمایه؛ به شرکت‌های سرمایه نزدیک است به این دلیل که در آن، مسئولیت شرکا محدود به آورده آن‌‌هاست و به شرکت‌های اشخاص شبیه است؛ زیرا تشریفات تشکیل و شرایط حاکم بر طرز کار آن برای مثال نسبت شبیه است؛ زیرا تشریفات تشکیل و شرایط حاکم بر طرز کار آن(برای مثال نسبت به شرکتهای سهامی) ساده‌تر است. به همین دلیل، از این شرکت برای تشکیل شرکت‌های خانوادگی یا شرکت‌های مهندسی و کارتل‌ها استفاده شده است.
در این خصوص «حمایت» برای بررسی علت تشكیل شركت‌های تجاری به گفت‌وگو با دكتر غلام‌نبی فیضی‌چكاب استاد دانشكده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی و وكیل پایه یك دادگستری پرداخته است.


به طور كلی، دلیل تاسیس و ثبت شركت‌های تجاری در جهان چه بوده است؟ تفاوت شركت‌های تجاری با كسب‌وكار مدنی در چیست؟ شركت‌های تجاری از چه مزایایی برخوردار هستند؟
به طور كلی در گذشته‌های بسیار دور، مردم مجموعه‌ای را تحت عنوان شركت دایر نمی‌كردند. به عبارت دیگر فعالیت‌ها به شكل گسترده‌ای كه در حال حاضر با آن روبرو هستیم، توسعه پیدا نكرده بود. به عنوان مثال در گذشته هر فردی برای خود حجره یا مغازه‌ای جداگانه و مخصوص به خود داشت، یعنی یك فرد با وجود یك سرمایه ، به تنهایی به فعالیت اقتصادی خود می‌پرداخت. اما اكنون فعالیت‌ها توسعه پیدا كرده و چند بعدی شده‌اند، چراكه افراد به این نتیجه رسیده‌اند كه با وجود تنها یك حجره و مغازه نمی‌توانند به فعالیت خود ادامه دهند. بنابراین قبل از قانون تجارت، كسب‌وكار مدنی و شركت مدنی وجود داشته است. یعنی اشخاص، تنها به صورت مدنی با افراد دیگر شریك می‌شدند. به عبارت دیگر اقدام به یك شراكت مدنی می‌كردند.
اما این شركت‌های مدنی با سرعتی كه در تجارت امروز شرط اول تجارت است، مغایرت دارد. به طور كلی كسب‌وكار مدنی با سرعت كندتری پیش می‌رفت. چراكه به طور كلی آزادی عدله در شركت‌های مدنی وجود ندارد.
مزایایی كه در عالم تجارت و امكاناتی كه در قانون تجارت در اختیار تجار قرار می‌دهند، این امكان را به تجار می‌دهد كه تجارت خود را با سرعت بیشتر و امنیت بالاتر و همچنین سرمایه افزون‌تر پیش ببرند. به عنوان مثال در حال حاضر با توجه به مسایل موجود، وام به راحتی به شخص حقیقی تعلق نمی‌گیرد، به طوری كه به اشخاص حقوقی وام راحت‌تر اختصاص می‌دهند.
به عنوان مثال شركت‌های سهامی عام از سرمایه خرد مردم در حساب‌های كوچك و یا گاوصندوق‌های موجود، اقدام به تولید شركت‌های بزرگ می‌كنند تا فعالیت‌های بزرگ ظهور پیدا كند.
از مزایایی كه ناظر به تجارت در زمان حال وجود دارد، تجمیع توانایی‌های فنی و اقتصادی و مالی است و همچنین افزایش امنیت خاطر مشتریان و تقسیم انجام كارها و همچنین ماندگاری و پایداری. مهم‌تر از موارد ذكر شده، تفكیك دارایی شخص از دارایی شركت است.
بهترین مورد این است كه زندگی مدنی تجار را از زندگی تجارت تفكیك می‌كند. به عنوان مثال اگر فرد تاجر، با سرمایه خود و به تنهایی وارد حرفه تجارت شود، به طور حتم با مسایل و مشكلات متعددی روبرو خواهد شد اما اگر در قالب شركت به فعالیت خود ادامه دهد، زندگی مدنی وی با مشكل روبرو نخواهد شد، به این دلیل كه در بحث تجارت گروهی، سرمایه و تمام مسایل آن مربوط به گروه می‌شود و مختص یك فرد نیست. به عنوان مثال اگر شركت تجاری با مشكل یا ورشكستگی روبرو شد، تمام سرمایه‌های موجود در آن تقسیم شده و متعلق به یك فرد نخواهد بود و در این میان یك فرد به مخاطره نخواهد افتاد.


برای ثبت شركت‌های تجاری چه اقداماتی را باید مد نظر قرار داد؟ در لایحه اصلاحی قانون تجارت، مدیران و موسسان شركت‌ها از چه وظایفی برخوردار هستند؟
در این خصوص باید یادآوری كنم كه از سال 1384 به بعد لایحه قانون تجارت تصویب شد كه دولت برای تهیه این لایحه، اقدامات لازم را انجام داده است. به تازگی، مجلس شورای اسلامی متن لایحه را در سال جاری و در پایان اردیبهشت برای تایید به شورای نگهبان فرستاده است. بعد از تصویب آن، شركت‌ها موظف هستند كه به مدت 5 سال به صورت آزمایشی بر اساس این قانون وظایف خود را به درستی و طبق این قانون انجام دهند.
در خصوص ثبت شركت‌های تجاری باید گفت كه مرجعی به نام اداره ثبت شركت‌ها و موسسات تجاری وجود دارد. براساس ماده 18 به بعد لایحه اصلاحی قانون تجارت، هم مدیران و هم موسسان شركت موظف هستند كه شركت تجاری را در اداره ثبت شركت‌ها به ثبت برسانند. قانون ثبت شركت‌ها، برای اجرای قوانین خاص مربوط به شركت‌ها تصویب شده است.
در این ماده آمده است كه بعد از اینكه مجمع موسس تشكیل شد و مدیران و همین‌طور بازرسان سمت خود را به صورت کتبی قبول كردند، مدارك باید به اداره ثبت شركت‌ها تسلیم شود. حداقل در كلیات این مدارك باید اساسنامه شركت‌ها كه به تصویب مجمع موسس رسیده صورت جلسه مجمع عمومی، اعلامیه قبولی مدیران و بازرسان وجود داشته باشد. اساسنامه و فرمت‌ها باید طبق رویه‌ای باشد كه اداره ثبت شركت‌ها آن را تایید و تصویب كرده‌اند. این فرمت‌ها از قبل در اداره ثبت شركت‌ها تهیه شده است.
در لایحه اصلاحی قانون تجارت، برای انواع شركت‌ها فرمت‌های متفاوتی وجود دارد. ماده 20 قانون تجارت 7 نوع شركت را مدنظر قرار داده كه ‌در اقسام مختلف شركت‌ها و قواعد راجع به آنها بر 7 قسمت است: 1) شركت سهامی. 2) شركت با مسئولیت محدود. 3) شركت تضامنی. 4) شركت مختلط غیرسهامی. 5) شركت مختلط سهامی. 6) شركت نسبی. 7) شركت تعاونی تولید و مصرف. تصویب این ماده از آن جهت است كه با توجه به نیاز فرد، شركت مورد تاسیس هر كدام از این فرمت‌ها را انتخاب و تعیین می‌كند.
از نظر مرجع، مقررات مربوط به تغییر و تحول موجود در شركت‌ها، تابع اداره ثبت شركت‌ها و موسسات تجاری هستند. به عنوان مثال تغییرات در سرمایه، اساسنامه، موضوع، مدیران و... كه در اداره ثبت شركت‌ها درج و در مرجع روزنامه رسمی جمهوری اسلامی تعیین می‌شود. شركت‌های تجاری از نظر قانون، تابع و تحت نظارت قانون تجارت 1311 و لایحه اصلاحی 24/12/1347 هستند.
 
با توجه به وظایفی كه اشاره كردید، چه قوانین دیگری از سوی قانون‌گذار برای موسسان مورد توجه قرار گرفته است؟
باید در زمینه اشاره كنم كه موضوع دیگر این است كه در كنار این قانون تجارت و لایحه اصلاحی قانون تجارت برای هر نوع فعالیت، قوانین خاصی وجود دارد. به عنوان مثال در شركت‌های مربوط به صادرات و واردات محصولات، باید از قوانین و مقررات مربوط به حوزه صادرات و واردات تبعیت كرد. یا به عنوان مثال شركت تولید خودرو باید از مقررات وزارت صنعت و معدن و تجارت تبعیت كند چراكه برخی از شركت‌ها از نظر تشكیلاتی، با این وزارتخانه در ارتباط هستند. به طور كلی بیشترین وزارتخانه‌ای كه می‌تواند با شركت‌ها در ارتباط باشد، وزرات صنعت و معدن و تجارت است كه این وزارتخانه نیز دارای قوانین خاص خود است.
  با تشكیل شركت تجاری، شركا حق مالكیت خصوصی خود نسبت به آورده‌های خویش را از دست می‌دهند و این حق را به شركت تجاری واگذار می‌كنند و حق عینی هر یك از شركا نسبت به آورده خود در شركت تجاری، به یك حق خاص نسبت به كل دارایی شركت تبدیل می‌شود.

با تشكیل شركت تجاری، مالكیت آورده‌های شركا به شركت (شخص حقوقی ) منتقل می‌شود و از آن پس فقط شركت نسبت به آورده‌های حق عینی دارد. حق مالكیت شركت تجاری نسبت به اموالی كه دارایی شركت را تشكیل می‌دهد، ممكن است مطابق نوع مال، منقول یا غیر منقول باشد. به بیان دیگر، شركا نسبت به اموالی كه دارایی شریك را تشكیل می‌دهد فاقد هر گونه حق عینی هستند و سهامی كه در ازای آورده به هر شریك داده می‌شود،معرف مال معینی از اموال شركت نیست، زیرا مالكیت آورده‌ها به شخص حقوقی (شركت تجاری) منتقل شده و پس از این، فقط شركت نسبت به آورده‌ها حق عینی دارد.
بر همین اساس پس از انحلال شركت، آورده هر شریك به همان شریك مسترد نمی‌شود و سرمایه شركت، به نسبت آورده بین شركا تقسیم می‌شود. در صورتی كه با تشكیل شركت مدنی حق عینی هر یك از شركا نسبت به آورده خود، به یك حق عینی نسبت به كل دارایی به نحو مشاع تبدیل می‌شود زیرا شركت مدنی فاقد شخصیت حقوقی و دارایی مستقل است.
 
منبع : روزنامه حمایت




طبقه بندی: بانک مقالات،
[ دوشنبه 22 آبان 1391 ] [ 10:10 ق.ظ ] [ مقداد محتشم ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ


مشعوف و مسرورم از اینکه امداد و توفیقات بی بدیل و لایتناهی الهی یاریگرم شد تا قدم در راهی گذارم که در این راه با کلک خویش احیاء گر حقوق از دست رفته مستحقی باشم که بلحاظ عدم تسلط بر فنون دادرسی از اثبات حق عاجز گردیده و یاری ام نمود تا فریادگر و زبان گویای مظلومی باشم که جور خصم آه ، را در نهادش نهادینه نموده و اینک از خداوند قادر و متعال مسئلت دارم تا قدم و قلمم را در این وادی مواج و پرتلاطم ، استوار و از لغزش و خطا مصون دارد. ان شاالله

آخرین مطالب
لیست آخرین مطالب
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب

  • قالب وبلاگ
  • قالب وبلاگ
  • ضایعات